Orgaandonatie

Orgaandonatie is de eerste stap in de transplantatie. Het is een van de mooiste gebaren van solidariteit, omdat het de dood overstijgt.

Iedereen gaat ooit dood, dat is zeker. Maar wat is er mooier dan de verzoening van een sterfgeval met een teken van solidariteit? Je eigen dood inzetten voor het leven van anderen, dat is het unieke gebaar van orgaandonatie.

Het gebrek aan organen is momenteel de belangrijkste hinderpaal voor transplantaties. Er zijn onvoldoende donors om aan de behoefte in België te voldoen. Gevolg: steeds langere wachtlijsten en helaas patiënten die overlijden.

Nochtans geldt in België het basisprincipe dat organen en weefsels, bestemd voor transplantatie, kunnen worden weggenomen na overlijden bij iedereen die zijn woonplaats in België heeft, behalve indien vaststaat dat tegen een dergelijke wegneming verzet is geuit.

De Belgische wetgeving voorziet in die zin dat iedereen persoonlijk een verklaring kan afleggen over het wegnemen en de transplantatie van organen en weefsels na zijn/haar overlijden. Dit kan een verklaring van verzet zijn of een uitdrukkelijke toestemming tot wegneming en transplantatie van organen. Je kan deze verklaring of toestemming ook herroepen.

Wie kan een verklaring afleggen?

Je kan een verklaring afleggen

• als je Belg bent of van vreemde nationaliteit en ingeschreven bent in het bevolkingsregister;
• als je vreemdeling bent en sedert meer dan 6 maanden ingeschreven in het vreemdelingenregister.
  

Voor minderjarigen of bij verlengde minderjarigheid:

• Indien de persoon jonger is dan 18 jaar en in staat is zijn wil kenbaar te maken, kan de persoon zelf of - zolang de betrokkene in leven is - de nabestaande die met hem samenleeft, het verzet uitdrukken.
• Indien de persoon jonger is dan 18 jaar en niet in staat is zijn wil kenbaar te maken, kan - zolang de betrokkene in leven is - zijn nabestaande die met hem samenleeft, het verzet uitdrukken.
• Indien de persoon niet in staat is, wegens zijn geestestoestand, zijn wil kenbaar te maken, kan zijn wettelijke vertegenwoordiger, zijn voorlopige bewindvoerder of - bij gebreke daarvan - zijn naaste verwant het verzet uitdrukken, zolang de betrokkene in leven is.
  
  
  

Hoe en waar?

De verklaring leg je schriftelijk af bij de dienst Burgerzaken - bureau Bevolking. Ze bevat de uitdrukkelijke wilsverklaring inzake het al of niet wegnemen van jouw organen na jouw overlijden.

Na de registratie van de verklaring ontvang je een ontvangstbewijs.

Gevolgen

Wanneer de overledene geen wilsbeschikking heeft opgemaakt, mag de familie in de eerste graad verzet aantekenen tegen het wegnemen. Onder de eerste graad verstaat de wet de ouders, kinderen en/of samenwonenden onder hetzelfde dak.

Wanneer er wel een wilsbeschikking is, wordt geen rekening gehouden met een eventuele weigering van de familie in de eerste graad.