Fijn stof in de atmosfeer is een van de grootste gevaren voor onze gezondheid. Het veroorzaakt of verergert acute luchtwegenaandoeningen. Het is ook een belangrijke oorzaak van chronische luchtwegenaandoeningen en tast op lange termijn de longfunctie aan. Sommige studies tonen bovendien een verminderde levensverwachting aan. Ten slotte is zwarte rook - een vorm van fijn stof - ook schadelijk voor het milieu.
Hoe word je blootgesteld aan fijn stof?
Vooral het verkeer (40%), de industrie (23%) en de landbouw (20%) zijn bronnen van fijn stof. Fijn stof ontstaat als gevolg van verbrandingsprocessen in bijvoorbeeld auto’s (vooral dieselmotoren), elektriciteitscentrales, industriële en particuliere stookinstallaties. Maar het kan ook een gevolg zijn van de op- en overslag van bijvoorbeeld kolen, erts en graan en van slijtage van autobanden en wegen.
Huishoudens leveren ook een aanzienlijke bijdrage door onder meer het stoken van allesbranders en open haarden, de barbecue, het roken van sigaretten en autorijden. De roetdeeltjes die vrijkomen bij het stoken van vb. een open haard hebben een relatief hoog gehalte aan schadelijke stoffen als gevolg van onvolledige verbranding. Bovendien vindt deze vorm van uitstoot plaats in de directe leefomgeving en op leefhoogte. Ten slotte kan fijn stof een natuurlijke oorsprong hebben, vb. opwaaiend bodemstof en zeezout.
Dankzij effectief nationaal en Europees beleid zijn de emissies van fijn stof sinds 1980 sterk afgenomen. In de periode 1980 – 1998 is de emissie gedaald met circa 55%. De industrie heeft zeer grote reducties van circa 70% gerealiseerd. Deze zijn voornamelijk terug te voeren op procesaanpassingen en de plaatsing van stoffilters. Door verbetering van verbrandingsprocessen bij personen- en vrachtauto’s zijn ook de emissies in de transportsector sterk gedaald. Samen met het Ruhrgebied, delen van Nederland en de regio rond Milaan is Vlaanderen de zwaarst met fijn stof vervuilde regio ter wereld.
Hoe kan je het risico op blootstelling aan fijn stof beperken?
Welke maatregelen kan je zelf nemen?
- Neem bij korte ritjes de fiets in plaats van de auto.
- Stook verstandig in jouw open haard of houtkachel: gebruik geschikte brandstoffen en stook niet bij windstil en mistig weer.
- Gebruik voor langere afstanden zo veel mogelijk het openbaar vervoer in plaats van de auto.
- Probeer zo zuinig mogelijk auto te rijden.
Een aantal maatregelen die de overheid neemt:
- emissiebeperking industrie
- emissiebeperking openbaar vervoer
- ontwikkeling luchtkwaliteitskaart (www.irceline.be)
- in de lucht meten van concentratie PM2,5 en nitro-PAK.
Meer info vind je terug op www.vmm.be en www.mmk.be.